Pytania i odpowiedzi

KPiR: księgowanie

Zapisy w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w codziennej pracy. W tej kategorii: 21 pytań.

W jaki sposób założyć księgę na kolejny rok podatkowy?

Rozwiń w drzewie firmy gałąź „Ewidencje podatkowe", ustaw się na węźle „Lata" i wciśnij Insert. Podaj rok, wskaż formę ewidencji („Podatkowa księga przychodów i rozchodów" albo „Ryczałt"), wybierz numerowanie dokumentów (roczne lub miesięczne) i zapisz. Ważne zastrzeżenie: po zapisaniu roku formy ewidencji już nie zmienisz, przy pomyłce musisz założyć rok jeszcze raz. Następnie dodaj miesiące i rejestry VAT.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: Dodanie roku podatkowego

Nie widzę listy dokumentów księgowych. Gdzie mam wpisywać dokumenty?

Dokumenty księgowe wpisuje się pod MIESIĄCEM. Najpierw dodaj w ramach roku kolejne miesiące podatkowe (ustaw się na węźle i wciśnij Insert). Dopiero pod miesiącem zobaczysz listy dokumentów, na których się księguje.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: Dodanie miesięcy

W jaki sposób wprowadzić do księgi fakturę kosztową?

Ustaw się pod miesiącem na „Dokumenty księgowe" i wciśnij Insert. W oknie księgowania podajesz datę i typ dokumentu, decydujesz, czy dokument idzie do rejestru VAT, wybierasz kontrahenta (dane możesz zaciągnąć z REGON po NIP), wpisujesz numer i opis. W sekcji VAT ustawiasz datę VAT, rejestr i kwoty w rozbiciu na stawki, a na koniec uzupełniasz kolumny KPiR i zapisujesz. Kwoty zasilą księgę oraz ewidencje VAT, a z nich powstanie JPK_V7.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: Zaksięgowanie dokumentu · KPiR: wprowadzanie dokumentów

Kto decyduje, do której kolumny KPiR wpadnie dokument?

Kolumnę wybierasz Ty w oknie księgowania, ale program podpowiada odpowiednią na podstawie typu dokumentu (sprzedaż, zakup towarów, koszty uboczne, wynagrodzenia, pozostałe wydatki itd.), więc trudniej o pomyłkę. Gdy kwota wpadła do niewłaściwej kolumny, wystarczy poprawić przypisanie, a wynik przeliczy się sam.

Więcej w instrukcji: KPiR: wprowadzanie dokumentów (kolumny) · Podręcznik, cz. III: Okno księgowania

Do czego służą typy dokumentów i rejestry?

Typ dokumentu określa, jak zapis zostanie zaksięgowany (np. sprzedaż, dostawy krajowe, transakcje międzynarodowe, wynagrodzenia, amortyzacja, korekty VAT). Rejestry z kolei porządkują zapisy według rodzaju: to od przypisania do rejestru VAT zależy, w której rubryce JPK_V7 wyląduje dokument. Każdemu rejestrowi możesz nadać standardowe oznaczenia VAT, które program będzie potem stosował automatycznie.

Więcej w instrukcji: KPiR: rejestry i typy dokumentów · Podręcznik, cz. III: Rejestry VAT

Jakie typowe scenariusze księgowania znajdę w programie?

Program obsługuje komplet typowych schematów: sprzedaż krajową, eksport i WDT, nabycia krajowe, nabycie środka trwałego, wydatki samochodowe z 50% VAT, WNT i import (rozliczane przez nabywcę), faktury zaliczkowe, VAT RR (rolnik ryczałtowy), faktury FP do paragonu, metodę kasową, ulgę na złe długi i korekty. Okno księgowania jest zawsze takie samo; zmienia się tylko dobór typu dokumentu, rejestru i kolumn, a każdy schemat ma w pomocy przykład rozpisany krok po kroku.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: Najczęstsze schematy księgowań

W jaki sposób zaksięgować kupno środka trwałego?

Użyj schematu „Nabycie środka trwałego". Zakup składnika majątku nie wchodzi w koszty jednorazowo, tylko jest rozkładany w czasie poprzez amortyzację. Wprowadzasz środek do ewidencji środków trwałych, a odpisy amortyzacyjne księgujesz zgodnie z przyjętą metodą i stawką.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: Schematy księgowań · Podręcznik, cz. III: Środki trwałe i amortyzacja

Czy amortyzacja środków trwałych liczy się sama?

Tak. Gdy wprowadzisz środek trwały i ustawisz metodę oraz stawkę, program sam nalicza odpisy i księguje je we właściwym okresie. Ewidencję prowadzisz na formularzach „Ewidencja środków trwałych" i „Wykaz środków trwałych". Na każdy rok zakładasz osobny formularz; najszybciej zapisując poprzedni „jako nowy" i przenosząc bilans zamknięcia amortyzacji do bilansu otwarcia.

Więcej w instrukcji: KPiR: rejestry i typy (amortyzacja) · Podręcznik, cz. III: Środki trwałe i amortyzacja

Gdzie wpisać remanent (spis z natury)?

Wartości spisów podajesz w oknie edycji roku podatkowego. Po zamknięciu roku wpisujesz kwoty remanentów i włączasz opcję uwzględniania ich przy liczeniu dochodu (da się też wprowadzić remanent śródroczny, brany pod uwagę od daty sporządzenia). Reguła jest prosta: zapas otwarcia podnosi koszty, zapas zamknięcia je obniża. Remanenty zobaczysz w raporcie „Podsumowanie kolumn KPiR".

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: Remanenty

Popełniłem błąd przy księgowaniu. Jak poprawić zapis?

Otwórz zapis do edycji (dwuklik albo Ctrl+Enter), zmień to, co trzeba, np. kolumnę, kwotę czy rejestr, i zapisz. Wynik księgi przeliczy się sam. Jeżeli dokument wylądował w niewłaściwym miesiącu, przenieś zapis do właściwego okresu.

Więcej w instrukcji: KPiR: najczęstsze błędy · Podręcznik, cz. I: Podstawowe operacje

W jaki sposób usunąć zapis z księgi?

Dokładnie tak, jak usuwa się cokolwiek innego w programie: zaznacz zapis na liście dokumentów księgowych i wciśnij Delete. Możesz też wybrać „Usuń" z menu podręcznego albo kliknąć przycisk z minusem na pasku narzędzi.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. I: Podstawowe operacje i skróty

Gdzie wydrukuję KPiR i zestawienie miesiąca?

Wydruk i podgląd wydruku znajdziesz w menu podręcznym oraz na pasku narzędzi. Dochód i sumy poszczególnych kolumn pokazuje raport „Podsumowanie kolumn KPiR", który bierze pod uwagę również remanenty, o ile włączysz ich rozliczanie. Dane z tabel możesz dodatkowo wyeksportować do CSV lub Excela.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: Remanenty (raport) · Podręcznik, cz. I: Kolumny, raporty i eksport

Czy dowód wewnętrzny albo pozycję z wyciągu bankowego księguje się inaczej?

Nie. Dokumentem źródłowym w KPiR może być faktura, rachunek, dowód wewnętrzny albo wyciąg i wszystkie wprowadzasz w tym samym oknie księgowania. Różni się tylko dobór typu dokumentu i kolumny (np. pozostałe wydatki). Wynik program przelicza na bieżąco.

Więcej w instrukcji: KPiR: wprowadzanie dokumentów

Czy składki ZUS właściciela muszę liczyć i księgować ręcznie?

Nie ma takiej potrzeby. Jeśli poprawnie skonfigurujesz parametry podatkowe i składkowe właściciela (zakładki „Podatki" i „ZUS" w jego oknie edycji), program sam wyliczy składki i uwzględni je w zaliczkach na podatek dochodowy.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. II: Składki ZUS właściciela

Da się przenieść księgowania z innego programu?

Tak. Zamiast przepisywać dokumenty ręcznie, możesz je zaimportować w formacie CDN Optima XML albo we własnym formacie eksportu/importu TaxMachine, który przydaje się też do przenoszenia księgowań między bazami.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: Import dokumentów księgowych

W jaki sposób ująć w księdze korektę?

Korektę wprowadzasz jako oddzielny typ dokumentu. Program obsługuje korekty nabyć i dostaw, a także korektę VAT przy częściowym odliczeniu. Dzięki temu zapis trafia poprawnie do rejestru VAT i do pliku JPK_V7.

Więcej w instrukcji: KPiR: rejestry i typy (korekty VAT) · Podręcznik, cz. III: Schematy księgowań

Na jakiej zasadzie numerowane są zapisy w księdze?

O numeracji (rocznej albo miesięcznej) decydujesz przy zakładaniu roku podatkowego. Dodatkowe ułatwienie: stała część numeru dokumentu jest zapamiętywana osobno dla każdego kontrahenta, więc kolejne faktury od tego samego dostawcy wpisuje się szybciej.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: Dodanie roku podatkowego · Podręcznik, cz. III: Okno księgowania

Czy w programie prowadzi się ewidencję przebiegu pojazdu?

Tak, ale z zastrzeżeniem: „kilometrówka" dla celów podatku dochodowego nie obowiązuje od 2019 r. i domyślnie jest wyłączona. Dla samochodów stosuje się dziś odliczenie części kosztów (np. 75% lub 20%) i ewentualnie 50% VAT. Jeżeli tej ewidencji potrzebujesz (starsze lata albo cele VAT), włącz ją w ustawieniach. Składają się na nią stawki przebiegu, lista pojazdów i przebiegi pod miesiącem, a wyliczoną kwotę księgujesz ręcznie w kolumnie „Pozostałe wydatki". Funkcja jest dostępna od wersji Rozszerzonej.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: Ewidencja przebiegu pojazdów

Czy program sprawdza kontrahentów na białej liście VAT?

Tak, status kontrahenta na białej liście podatników VAT jest weryfikowany dla zaksięgowanych dokumentów oraz w plikach JPK_VAT. Wyniki zapisują się w gałęzi „Pozostałe zbiory → Weryfikacje VAT". Gdy weryfikacja dała zły wynik (np. z powodu awarii systemu rządowego), usuń zapamiętaną pozycję, a program wykona sprawdzenie od nowa.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: Weryfikacja na białej liście VAT

Na czym polega PIT kasowy i gdzie się go włącza?

PIT kasowy oznacza rozliczanie przychodu (a opcjonalnie także kosztów) w dacie zapłaty zamiast w dacie wystawienia faktury. W oknie edycji roku zaznaczasz pole „PIT kasowy". Fakturę sprzedaży księgujesz z przychodem 0 (przy ryczałcie podajesz samą stawkę), płatności dopisujesz w gałęzi „Ewidencje księgowe → Płatności" i wiążesz z fakturami, a księgowanie odpalasz opcją z menu „Narzędzia". Całość podsumowuje raport „PIT kasowy".

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: PIT kasowy

Czy w TaxMachine rozliczę ulgę IP BOX?

Tak. Obsługa IP BOX, czyli preferencyjnego opodatkowania 5% dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, obejmuje definiowanie projektów IP, oznaczanie sprzedaży z tytułu IP na fakturach i księgowanie kosztów przypisanych do danego prawa. Na tej podstawie program prowadzi wymaganą przepisami odrębną ewidencję IP BOX.

Więcej w instrukcji: Podręcznik, cz. III: Ewidencja IP BOX