Dodatek A. Słowniczek pojęć
Zwięzłe wyjaśnienia terminów, na które natkniesz się w instrukcji i w samym programie. Hasła ułożyliśmy tematycznie, w takiej kolejności, w jakiej pojawiają się w instrukcji.
Księgowość: podstawy
- KPiR
- Podatkowa księga przychodów i rozchodów, czyli uproszczona ewidencja przychodów i kosztów dla opodatkowanych według skali albo liniowo.
- Ryczałt ewidencjonowany
- Forma opodatkowania, w której podatek liczysz od przychodu według stawek i nie ujmujesz kosztów. Prowadzisz ewidencję przychodów.
- REGON / BIR
- Baza Internetowa REGON prowadzona przez GUS. Wystarczy NIP, a program pobierze z niej dane firmy.
- Środek trwały
- Składnik majątku, którego przewidywany okres używania przekracza rok. Jego koszt rozkładasz w czasie poprzez amortyzację.
- Wyposażenie
- Te składniki majątku, których nie zaliczono do środków trwałych.
- Remanent (spis z natury)
- Wycena zapasów. Remanent otwarcia powiększa koszty, remanent zamknięcia je pomniejsza (stąd różnica remanentowa).
- IP BOX
- Preferencyjna stawka podatku dla dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
VAT, faktury i JPK
- Rejestr VAT
- Zestawienie transakcji potrzebne do rozliczenia VAT. Obejmuje rejestry sprzedaży i zakupu.
- Biała lista
- Wykaz podatników VAT prowadzony przez MF. Sprawdzisz w nim status podatnika oraz zgłoszone rachunki bankowe.
- MPP
- Mechanizm podzielonej płatności: kwota VAT trafia na wydzielony rachunek VAT.
- Faktura pochodna
- Faktura wystawiona w powiązaniu z fakturą pierwotną: korygująca, zaliczkowa, końcowa albo duplikat.
- KSeF
- Krajowy System e-Faktur, centralny system służący do wystawiania i odbierania faktur ustrukturyzowanych.
- Numer KSeF
- Identyfikator o długości 35 znaków, który system KSeF nadaje każdej fakturze.
- JPK_V7 (M/K)
- Plik łączący w jednym dokumencie ewidencję VAT i deklarację. Występuje w wariancie miesięcznym (M) i kwartalnym (K).
- Część ewidencyjna / deklaracyjna
- Dwie części pliku JPK_V7: szczegóły poszczególnych transakcji oraz podsumowanie (odpowiednik dawnej deklaracji VAT-7).
- UPO
- Urzędowe Poświadczenie Odbioru, czyli potwierdzenie, że system przyjął Twój e-dokument.
Podpis i wysyłka
- Dane autoryzacyjne
- Sposób podpisu dla osób fizycznych: kwota przychodu z PIT za rok o dwa lata wcześniejszy plus NIP lub PESEL.
- Profil Zaufany
- Darmowy podpis elektroniczny zakładany na moj.gov.pl. Podpiszesz nim pliki JPK, ale nie e-Deklaracje.
- Certyfikat kwalifikowany
- Płatny podpis elektroniczny, najczęściej na karcie z czytnikiem. Musi znajdować się w magazynie osobistym „MY”.
- UPL-1
- Pełnomocnictwo pozwalające podpisywać e-deklaracje w imieniu podatnika (robi to np. biuro albo wspólnik).
Podatek dochodowy
- Zaliczka na podatek
- Wpłata na poczet rocznego podatku dochodowego, przekazywana co miesiąc albo co kwartał.
- Skala / liniowy / ryczałt
- Trzy formy opodatkowania: dochód według progów, dochód stawką 19% oraz przychód według stawek.
- Kwota wolna
- Ta część dochodu, od której przy rozliczeniu według skali nie płacisz podatku.
- PIT-36 / 36L / 28 / 37
- Zeznania roczne: działalność opodatkowana według skali, działalność liniowa, ryczałt oraz przychody z pracy.
Płace i kadry
- Składnik / potrącenie
- Element wynagrodzenia na liście płac: składnik ją powiększa, potrącenie pomniejsza.
- Wynagrodzenie chorobowe / zasiłek
- Za początkowy okres choroby płaci pracodawca (to wynagrodzenie chorobowe), potem wypłatę przejmuje ZUS w formie zasiłku.
- Umowa zlecenia / o dzieło
- Umowy cywilnoprawne różniące się oskładkowaniem: od zlecenia zwykle odprowadza się składki, od dzieła zwykle nie.
- Ulgi podatkowe
- Zwolnienia z PIT dla wybranych grup: dla młodych (do 26 lat), 4+, na powrót oraz dla pracujących emerytów.
- KEDU
- Format pliku, w którym dane trafiają do Programu Płatnika ZUS.
- PIT-11 / PIT-4R
- Roczna informacja przekazywana pracownikowi oraz zbiorcza deklaracja płatnika o pobranych zaliczkach.
Pełna księgowość
- Plan kont
- Uporządkowany spis wszystkich kont, na które trafiają zapisy operacji.
- Konto syntetyczne / analityczne
- Konto główne oraz jego uszczegółowienie (przykładowo osobne konto prowadzone dla kontrahenta).
- Bilans otwarcia
- Stany kont na początek roku, przeniesione z zamknięcia roku poprzedniego.
- Dziennik / schemat księgowania
- Dziennik grupuje dokumenty jednego rodzaju, a schemat księgowania to wzorzec podpowiadający konta i kwoty.
- Bufor
- Miejsce dla dokumentów już wprowadzonych, ale jeszcze nie zaksięgowanych ostatecznie. Czekają tam do zamknięcia miesiąca.
- RZiS / bilans
- Rachunek zysków i strat (przychody, koszty, wynik) oraz bilans (zestawienie aktywów i pasywów).
- JPK_KR
- Jednolity Plik Kontrolny obejmujący księgi rachunkowe.
Biuro i technika
- Rozrachunki / saldo
- Ewidencja należności biura od klientów oraz bieżący stan tych rozliczeń.
- Baza SQLite / serwer MariaDB
- Baza zapisana w pojedynczym pliku oraz baza serwerowa, której używa się przy pracy wielostanowiskowej i zdalnej.
- Tryb zgodności
- Mechanizm Windows udający starszy system przy uruchamianiu programu. W przypadku TaxMachine musi pozostać wyłączony.
- WebView2
- Komponent systemu Windows, bez którego nie zadziała m.in. podgląd XML ani KSeF 2.0.
Dodatek B. Skróty klawiszowe
Program zaprojektowano z myślą o szybkiej obsłudze z klawiatury. W tabeli zebraliśmy skróty, które najczęściej pojawiają się w instrukcji.
| Skrót | Działanie |
|---|---|
| Insert | Dodaje nową pozycję (firmę, dokument, listę, konto itp.) na zaznaczonym węźle. |
| + (klawiatura numeryczna) | Rozpoczyna nowy dokument księgowy w „Dokumentach księgowych”. |
| Ctrl+Enter | Otwiera edycję zaznaczonego elementu (zadziała też dwuklik albo menu podręczne). |
| Delete | Usuwa zaznaczony element (to samo zrobi przycisk „–” lub menu podręczne). |
| Ctrl+Alt+R | Resetuje ustawienia programu. Najlepiej uruchom program ponownie przed resetem i po nim. |
| Windows+R, potem wpisz winver | Pokazuje zainstalowaną wersję systemu Windows. |
Wskazówka. Przy księgowaniu dokumentów prawie wszystko wykonasz samą klawiaturą, bez sięgania po mysz. Tempo pracy rośnie wtedy wyraźnie, co docenisz szczególnie przy dużej liczbie dokumentów.
Dodatek C. Wersje i limity
Poniżej zestawienie limitów oraz modułów dostępnych w poszczególnych wersjach programu. Szczegóły zakupu, aktualizacji i ulepszeń opisuje dodatek zakupowy Części I.
| Funkcja lub limit | Standard | Rozszerzona | Profesjonalna | Dla biur |
|---|---|---|---|---|
| Liczba firm | 1 | 3 | bez limitu | bez limitu |
| Właściciele / udziałowcy (łącznie) | 3 | 5 | bez limitu | bez limitu |
| Pracownicy (na firmę) | 10 | 20 | bez limitu | bez limitu |
| KPiR i ryczałt | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Faktury i KSeF 2.0 | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| VAT, JPK, e-Deklaracje | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| Ewidencje środków trwałych i wyposażenia | brak | ✓ | ✓ | ✓ |
| Ewidencja przebiegów (do celów VAT) | brak | ✓ | ✓ | ✓ |
| Płace i kadry | brak | brak | ✓ | ✓ |
| Pełna księgowość (księgi rachunkowe) | brak | brak | ✓ | ✓ |
| Obsługa wielu baz danych | brak | brak | ✓ | ✓ |
| Narzędzia dla biur (fakturowanie usług, rozrachunki, masowe wiadomości, automat Płatnika) | brak | brak | brak | ✓ |
Ważne: zejście na niższą wersję. Zanim przejdziesz na wersję o niższych limitach, usuń nadmiarowe dane (firmy, właścicieli, pracowników). Po zmianie musisz mieścić się w limitach nowej wersji.
Dodatek D. Indeks tematyczny
Podpowiadamy, w której części instrukcji szukać danego zagadnienia. Numer w nawiasie wskazuje rozdział w obrębie danej części.
- Aktualizacje programu: część IX (21.4)
- Antywirusy, problemy: część IX (22)
- Biała lista VAT: część III (8) oraz część VIII (20.5)
- Bilans i RZiS: część VII (19.5)
- Dzienniki i schematy księgowań: część VII (19.3)
- e-Deklaracje: część V (14)
- Faktury, wystawianie: część IV (10)
- Faktury pochodne (korekta, zaliczka): część IV (10)
- Firma, dodanie i edycja: część II (5)
- Instalacja i pierwsze kroki: część I (rozdziały 0 do 4)
- JPK_V7 i korekty: część V (12)
- Kopie bezpieczeństwa: część IX (21.1)
- Księgowanie dokumentów (KPiR/ryczałt): część III (8)
- Księgowanie (księgi rachunkowe, bufor): część VII (19.4)
- KSeF 2.0 (certyfikaty, wysyłka, odbiór): część IV (11)
- Listy płac i składniki: część VI (16)
- Nieobecności, choroby: część VI (17)
- Plany kont i bilans otwarcia: część VII (19.2)
- Pracownicy, dodawanie: część VI (15)
- Remanenty i różnica remanentowa: część III (9)
- Rok obrotowy (księgi): część VII (19.1)
- Rozrachunki z klientami (biuro): część VIII (20.4)
- Środki trwałe i wyposażenie: część III (9)
- VAT, rejestry i deklaracja: część III (7) oraz część V (12)
- Właściciele i udziały: część II (6)
- Wersje i limity, zakup: część I (dodatek) oraz dodatek C
- Zaliczki i roczne PIT: część V (13)
- Zamykanie miesięcy i lat: część VII (19.6)
- ZUS, deklaracje płatnicze (KEDU): część VI (18)
- ZUS klientów, masowe wysyłki (biuro): część VIII (20.5)